ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )
151
كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )
مىگذاردند و اين مراسم را با چنان شكوهى انجام مىدادند كه هيچ يك از پيشينيانش از چنين احترامى برخوردار نشد . آستيباراس ، پادشاه مادها ، به خاطر كهولت سن ، در اكباتان درگذشت و پادشاهى را به پسرش آسپاداس « 1 » - كه يونانيان آستياژ مىنامند - واگذار كرد . « 2 » اين پادشاه از كوروش ، كه پادشاهى را براى پارسيان به ارمغان آورد ، شكست خورد كه بعدها بهطور مفصل از آن سخن خواهيم راند . « 3 » گمان مىكنيم به اندازهى كافى دربارهى امپراتورى آشوريان و مادها ، همچنين اختلاف نظر مورخان در اينباره ، داد سخن دادهايم . حال هند را مورد بررسى قرار مىدهيم و از آنچه كه دربارهى افسانههاى آن حكايت مىكنند ، سخن خواهيم راند . 35 . سرزمين هند به شكل چهارگوشى است . اضلاعى كه به مشرق و جنوب مشرف است توسط « درياى بزرگ » احاطه شدهاند ؛ حال آنكه سمتى كه به شمال مشرف است به وسيلهى رشته كوههاى همودوس « 4 » از سرزمين اسكيتى كه اسكيتىها ، معروف به سكاها ، در آن سكنى دارند جدا شده است . ضلع چهارم كه به مغرب مشرف است به ايندوس - كه شايد بعد از نيل بزرگترين رود باشد - محدود شده است . مىگويند اين سرزمين از مشرق به مغرب 28 هزار استاد « 5 » و از شمال به جنوب 32 هزار استاد مساحت دارد . چنين مىنمايد كه هند به واسطهى
--> ( 1 ) . Aspadas ( 2 ) . فهرستى كه ديودور از شاهان ماد به دست مىدهد براساس فهرست كتزياس است كه چندان به حقيقت نزديك نيست . كتزياس بر خلاف هرودوت و گزنفون نسبت خانوادگى كوروش را با مادها رد مىكند . ديودور هرچند كه فهرست پادشاهان مادى كتاب كتزياس را بر كتاب هرودوت ترجيح داده ، با اين وجود گوشهى چشمى نيز به فهرست هرودوت داشته است و اين در انطباق آسپاداس با آستياژ كاملا مشهود است . اسامى پادشاهان ماد در كتاب هرودوت و كتزياس اختلاف چشمگيرى دارد كه در اينجا تنها به نام اين شاهان بسنده مىكنيم ؛ در كتاب هرودوت : ديوسس ( ديااوكو ) - فرااورتس ( فرورتيش - خشتريته ) - سياكزار ( كواكسارس - هووخشتر ) - آستياژ ( ايختوويگو ) . در كتاب كتزياس ( براساس فهرست پيرنيا ) : آرباكيس ( آرباس ) - مائوداكس ( ماندوسس ) - سوسارمس ( سوسارم ) - آرتىكاس - اربىيانيس ( آربيان ) - آرتائيس ( آرته ) - آرتينس - اسپنداس ( آسپاداس ) - آستىگاس . ( 3 ) . اين كتاب ديودور كه چگونگى بر تخت نشستن كوروش را نيز دربردارد ، متأسفانه از بين رفته است . ( 4 ) . He modusdelascythie ( 5 ) . پانصد و پانزده ميريامتر